Arnemuidse Diva’s: traditie in een nieuw licht

23 september 2026

Wat gebeurt er wanneer eeuwenoude Zeeuwse traditie wordt verbonden met hedendaagse kunst, fotografie en onverwachte locaties? Het kunstcollectief Het Wilde Oog vond het antwoord in de serie Arnemuidse Diva’s. Vier vrouwen uit Arnemuiden, gekleed in Walcherse streekdracht, werden in 2013 het middelpunt van een bijzonder artistiek avontuur.

Het project laat zien dat klederdracht veel meer is dan een nostalgisch beeld uit het verleden. Het vertelt een verhaal over identiteit, traditie en erfgoed – maar kan tegelijkertijd een verrassend eigentijdse en artistieke betekenis krijgen.

Van traditiedraagsters naar diva’s

Het Wilde Oog bestaat uit kunstenaars Hans Lemmerman, Inge van Run en Miranda Lonink. Al bijna twintig jaar werken zij met vrouwen in Nederlandse streekdracht. Met fotografie, video, mode en theater plaatsen zij deze traditiedraagsters in onverwachte situaties en omgevingen.

Ook vier Arnemuidse vrouwen – de dames Schroevers, Ventevogel, De Vos en Geldof – gingen deze uitdaging aan. Zij stapten in 2013 buiten hun vertrouwde omgeving en lieten zich meenemen in de bijzondere wereld van Het Wilde Oog.

De opnamen vonden plaats op uiteenlopende plekken, waaronder de Boulevard in Vlissingen, de Vleeshal in Middelburg en het strand van Domburg. Traditie en vernieuwing kwamen er samen. De vrouwen in hun streekdracht werden geconfronteerd met hedendaagse kunst, architectuur en natuur.

Zo ontstond een visuele dialoog tussen het Zeeuwse erfgoed en het werk van kunstenaars als David Bade, Marte Röling, Marinus Boezem, Jan van Munster, Herman Hertzberger en Jimmie Durham.

De vrouwen werden daarmee meer dan dragers van een verdwenen of verdwijnende traditie. Zij werden boegbeelden van avontuur: Arnemuidse Diva’s en zelfs stijliconen.

Een ontmoeting tussen werelden

De kracht van de serie zit juist in de onverwachte combinaties. De vertrouwde Walcherse klederdracht verschijnt in een omgeving waar je haar niet vanzelfsprekend verwacht.

De vrouwen worden bijvoorbeeld gefotografeerd met rode ski’s of een zilveren Boeddhabeeld, met een bijzondere modecreatie van Fong Leng of met een blauwe koffer waarmee zij rechtstreeks op de zee lijken af te stappen. Op andere foto’s gieten zij water in de zee of schommelen zij in een kerk.

Soms krijgen de beelden een bijna sprookjesachtige betekenis. De vrouwen verschijnen met een kom met gouden appels of worden geassocieerd met archetypen als de drie gratiën, rouwkoninginnen of Trojaanse vrouwen. Ook de vrouwen op schilderijen van Johannes Vermeer vormen een inspiratiebron.

Juist door deze onverwachte context verandert de manier waarop we naar de vrouwen én naar de streekdracht kijken.

Een tijdperk vastgelegd

De fotoserie heeft ook een historische betekenis. De vrouwen in Walcherse klederdracht maakten deel uit van een levende traditie die zij niet droegen voor amusement, educatie of commercie, maar omdat deze traditie onderdeel was van hun bestaan.

Daarmee zijn de foto’s ook een getuigenis van een tijdperk. Het Wilde Oog heeft het laatste hoofdstuk van de actieve klederdracht in Nederland op een bijzondere manier zichtbaar en tastbaar gemaakt voor huidige en toekomstige generaties.

De drie dagen waarop de foto’s werden gemaakt, kregen daardoor een betekenis die verder ging dan een gewone fotosessie. Op hoge leeftijd gingen de Arnemuidse vrouwen een onbekend avontuur aan. In de geest van het levensmotto van dichter Hans Plomp: “Vier het leven, blijf experimenteren.”

Beeld en tekst versterken elkaar

Bijzonder aan Arnemuidse Diva’s is dat de foto’s niet op zichzelf staan. Ze zijn aangevuld met teksten van inwoners van Walcheren, oud-studenten van ArtEZ en de Toneelacademie Maastricht, en met teksten van Het Wilde Oog zelf.

Zo ontstaat een tweede laag. Naast het immateriële erfgoed van de streekdracht krijgt ook het geestelijk erfgoed een plaats. Gedachtegoed, uitspraken, gedichten en liedteksten gaan een dialoog aan met de foto’s.

Een beeld van twee Arnemuidse vrouwen die op het strand naast elkaar zitten, krijgt bijvoorbeeld een nieuwe betekenis door de combinatie met een lied over twee jonge vrouwen die dromen van een prins. De foto, de tekst, de omgeving en de herinneringen die zij oproepen versterken elkaar.

Zo kunnen de beelden onverwachte verbindingen aangaan – met bijvoorbeeld Genesis, de godin Artemis, een gedicht van Judith Herzberg of uitspraken van Bert Haanstra en Arnon Grunberg.

Kunst midden in de samenleving

Arnemuidse Diva’s is meer dan een fotoserie. Het project werd opgezet als een sociaal kunstwerk in de openbare ruimte, een begrip dat teruggaat op de kunstenaar Joseph Beuys. Hij vond het belangrijk dat mensen actief konden deelnemen aan het kunstleven en hun eigen creativiteit en potentieel konden inzetten.

Ook inwoners van Walcheren kregen bij dit project een rol. Via twee wedstrijden werd een beroep gedaan op hun kennis en verbeeldingskracht. Mede daardoor konden belangrijke foto’s die nauw verbonden zijn met Walcheren voor de toekomst worden behouden.

De foto’s werden vervolgens op 18 uiteenlopende locaties geplaatst. Niet alleen in een museum, maar juist ook op plaatsen waar kunst en erfgoed minder vanzelfsprekend zijn: een basisschool, een seniorenvoorziening, een woningbouwvereniging, een kledingbank, een huisartsenpraktijk, een kasteel, een feel fit center, een tattooshop, een noodopvang, een HEMA en een apotheek.

Daarmee werd het bereik van het erfgoed vergroot. De foto’s kwamen letterlijk terecht in het dagelijks leven van mensen.

Erfgoed dat blijft bewegen

Het bijzondere van Arnemuidse Diva’s is dat het project een vaststaand beeld van Zeeuwse vrouwen in klederdracht in beweging brengt. Het verleden wordt niet alleen bewaard, maar opnieuw bekeken en geïnterpreteerd.

De Arnemuidse vrouwen worden niet gereduceerd tot een herinnering aan vroeger. Door de ontmoeting met hedendaagse kunst, fotografie, mode, teksten en de openbare ruimte krijgen zij een nieuwe rol.

Van Arnemuidse boerinnen transformeren zij tot Arnemuidse Diva’s.

Het project maakt daarmee zichtbaar hoe erfgoed kan blijven leven: door het te bewaren, maar ook door het steeds opnieuw te verbinden met de wereld van vandaag.

Arnemuidse Diva’s is een project van Het Wilde Oog en werd financieel mede mogelijk gemaakt door een gift van het Familiefonds Hurgronje.

Share your thoughts
{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}