Verslag van een bezoek aan KNRM reddingsstation Westkapelle

In 2020 droeg het Fonds bij aan het aanschaffen van een tiental veiligheidsbakens voor de KNRM te Westkapelle. Deze bakens zijn zo groot als een mobieltje en worden gedragen in de borstzak van de Redders, de zgn “opstappers’. Als zij tijdens een reddingsoperatie overboord slaan, wat met noodweer niet ondenkbaar is, dan activeert dit baken zichzelf en zendt seinen uit naar o.a. de Kustwacht en de Reddingboot zodat de drenkeling snel gevonden kan worden. Dit baken draagt dus enorm bij aan de veiligheid van deze dappere vrijwilligers die bij nacht en ontij op pad gaan om anderen te redden.

Als dank voor deze gift werden wij (Titia Bosch van Rosenthal, Arie van der Kruk en Meinard Sprenger) uitgenodigd om mee te gaan met een wekelijkse trainingsavond aan boord van de Reddingboot. Samen met 5 bemanningsleden werden wij voorzien van een veiligheidspak, klauterden aan boord en werden met het rupsbandenvoertuig de zee in geduwd. Eerst naar Vlissingen, na wat oefeningen in de haven door naar Breskens met een kleine stop bij een zandzuiger op de Westerschelde. Het was een prachtige avond, wij genoten en hebben ook veel opgestoken over deze geweldige organisatie!!

Het schot uit de donderbus

Dit jaar is het 450 jaar geleden dat Vlissingen zich bevrijdde van het juk van de Spaanse bezetter. Dat wordt jaarlijks feestelijk herdacht, zo ook dit jaar. Op 16 april jl. werd de Vlissingse Opstand 1572 gevierd in de binnenstad. De werkgroep Viering Vlissings Verzet 1572 van de Stichting Vesting Vlissingen was verantwoordelijk voor de organisatie.

Omdat het belangrijk is dat de jeugd bekend is met deze historische gebeurtenis heeft de werkgroep aan kinderboekenschrijver John Brosens gevraagd hierover een boekje te schrijven. Als geboren Vlissinger was die vraag niet aan dovemansoren gericht. Het boekje kreeg de titel “Het schot uit de donderbus” en is inmiddels gepubliceerd en verspreid onder bovenbouw leerlingen van alle Vlissingse basisscholen.

Het boekje is in een oplage van 2000 stuks gedrukt. Het Familiefonds Hurgronje heeft een financiële bijdrage geleverd om de publicatie mogelijk te maken.

Restauratie 17e-eeuwse grafstenen Michaëlskerk te Koudekerke

Begin dit jaar werd, na ampele voorbereiding, begonnen met de modernisering/restauratie van de Michaëlskerk te Koudekerke. De historie van deze kerk, behorende tot de Protestantse Kerk Nederland, gaat terug tot de 12e eeuw. Zoals zovele kerken op Walcheren is ook deze kerk tijdens het beleg van Middelburg (1572-1574) in de Tachtigjarige Oorlog zwaar beschadigd. En in 1650 is de gotische kerk zelfs volledig gesloopt, om te worden vervangen door een zaalkerk.

Bij de huidige restauratie zijn, bij het verwijderen van de vloer, verrassenderwijs zeven 17e-eeuwse grafstenen tevoorschijn gekomen. Gezien het historisch belang van deze zerken zullen ze zo goed mogelijk worden gerestaureerd om in de nieuw aan te leggen vloer te worden verwerkt. De Stichting Cultureel Erfgoed ziet hierop toe, en gelukkig maar.

Tijdens een renovatie in 1952 werd de oudste nog leesbare grafsteen van Neeltje Symbens, weduwe van Willem Gillise Bogaert, gestorven in 1603, gladgestreken. Want zo deed men dat in de vijftiger jaren van de vorige eeuw…

De grafsteen die zo zwaar is dat hij in de kerk zal worden gerestaureerd.
De grafsteen die zo zwaar is dat hij in de kerk zal worden gerestaureerd.

Van de zeven stenen verkeren er twee in gave toestand, drie in redelijk gave toestand (waarvan eentje gebroken), en twee in matige toestand. Alle stenen zullen zo goed mogelijk worden gereinigd en hersteld alvorens te worden teruggeplaatst in de nieuwe vloer. Eén van de stenen is zo groot en zwaar dat de reinigingswerkzaamheden ter plaatse in de kerk zullen plaatsvinden, de andere stenen zijn reeds verwijderd.

Het Familiefonds Hurgronje heeft een financiële bijdrage geleverd aan de restauratie en terugplaatsing van de grafstenen.

Stichting Zeeuwse Veteranendag

De in 2007 opgerichte Stichting Zeeuwse Veteranendag stelt zich tot doel de onderlinge verbondenheid en kameraadschap van veteranen, oude en jonge, van alle krijgsmachtonderdelen, te verstevigen en hun belangen te behartigen. Het belangrijkste evenement dat de stichting organiseert is de jaarlijkse Veteranendag.

Nadat deze 2 jaar lang vanwege de coronamaatregelen niet door kon gaan wordt dit jaar de 15e editie georganiseerd. En wel op zaterdag 11 juni vanaf 13:00 uur op het Abdijplein te Middelburg. De opzet van de dag zal dit jaar anders zijn dan voorheen.

Gezien de toenemende leeftijd van veel veteranen en daarmee hun afnemende mobiliteit zal er geen mars door de stad zijn, en ook geen defilé. In plaats daarvan zullen alle activiteiten zich concentreren op en rond het Abdijplein. Er worden activiteiten voor de jeugd georganiseerd, en er zullen diverse informatiestands aanwezig zijn.

Meer informatie over de stichting is te vinden op haar website.

Het Familiefonds Hurgronje ondersteunt de Veteranendag met een financiële bijdrage.

Stichting De Rijckere-orgel 1776

In de 18e eeuw bouwden de Vlaamse gebroeders Petrus Josephus en Johannes de Rijckere diverse orgels. Twee daarvan bestaan vandaag de dag nog altijd: een drieklaviers-orgel dat in 1779 werd gebouwd voor de Oostkerk te Middelburg en daar nog altijd staat, en een kleiner orgel dat in 1776 werd gebouwd voor de Hervormde Kerk te Axel. Dit betreft een uniek instrument: het enige eenklaviers orgel van deze bouwers, dat vrijwel compleet bewaard gebleven is, en enig in zijn soort.

In 1924 verhuisde dit orgel naar de Hervormde Kerk te Beek (Limburg). Aangezien deze kerk gaat sluiten kwam het orgel ca. 3 jaar geleden te koop te staan. Daarop namen drie orgelliefhebbers uit Zeeland het initiatief om het orgel terug te halen naar de provincie. Gerard Boot, André Poortvliet en Bram de Wolf richtten een stichting op, schreven een projectplan, en gingen de boer op om fondsen te werven.

De stichting heeft de unieke kans om beide nog bewaard gebleven De Rijckere-orgels letterlijk op loopafstand van elkaar in Middelburg te situeren met beide handen aangegrepen. Het De Rijckere-orgel 1776 zal in de St. Augustinuskerk (voormalige Lutherse Kerk uit 1742) worden geplaatst, waar zich ook al een ander waardevol historisch orgel bevindt (Duyschot-Müller 1707/1754). Dit biedt unieke mogelijkheden voor masterclasses, concerten en excursies, met als doel het bijzondere karakter van de instrumenten van deze Vlaamse orgelbouwers voor een breed publiek te ontsluiten.

De doelstelling van de Stichting De Rijckere-orgel 1776 is als volgt geformuleerd:

“Het culturele erfgoed van de Vlaamse orgelbouwfamilie De Rijckere ontsluiten voor een breed publiek, door:
(a) het monumentale De Rijckere orgel uit Beek aan te kopen en te plaatsen in de St. Augustinuskerk te Middelburg;
(b) kennis omtrent de orgelbouwfamilie De Rijckere en haar orgels te verdiepen en te delen met het publiek;
(c) het organiseren van concerten, masterclasses en orgelexcursies zodat orgelstudenten en orgelliefhebbers kennis kunnen maken met dit specifieke Vlaamse orgeltype.”

Inmiddels is het orgel officieel in het bezit van de stichting en is er een keuze gemaakt voor een orgelbouwer die het instrument zal gaan overplaatsen van Beek naar Middelburg, en het tevens zal restaureren, namelijk Verschueren Orgelbouw bv te Ittervoort.

Op de website van de stichting is meer informatie te vinden over dit project, inclusief een activiteitenagenda en geluidsfragmenten van het orgel in Beek. Het Familiefonds Hurgronje heeft dit project ondersteund met een financiële bijdrage.

Voorstelling “De Muziekkoning” voor Tholense basisschool

Op 10 februari jl. ontving het Familiefonds Hurgronje een noodkreet. Het Zeeuws Orkest, u ongetwijfeld bekend van de jaarlijkse bijdragen van het Familiefonds aan het reguliere programma, heeft in 2021 een muziekproductie voor kinderen in het basisonderwijs ontwikkeld, genaamd “De Muziekkoning”. De voorstelling is bedoeld om jonge kinderen op speelse wijze kennis te laten maken met klassieke muziek en muziekinstrumenten.

Gezien het succes van de productie wil men doorgaan met het verzorgen van voorstellingen. Zo staat er een bijzonder concert gepland: op 2 juni a.s. zal het Zeeuws Orkest de voorstelling opvoeren in de Kerk van Tholen voor leerlingen van de Eben Haezerschool. Dit is in zoverre bijzonder dat de Eben Haezerschool een school op reformatorische grondslag is. En dat betekent dat voorstellingen van welke aard dan ook uiterst ongewoon en zeldzaam zijn.

Het feit dat de school open bleek te staan voor deze podiumkunst voorstelling leidt tot extra vreugde bij de orkestleden. Echter, er bleek een gat in de begroting te bestaan dat niet door de Eben Haezerschool kan worden overbrugd. En dus is het Familiefonds Hurgronje bijgesprongen. Zodat op 2 juni a.s. 233 kinderen kunnen genieten van deze bijzondere voorstelling.

De Muziekkoning

Het verhaal gaat over de Muziekkoning die last heeft van stemmingswisselingen. Muziek is voor hem onmisbaar. Hij zingt met zijn Lakei, maar dat is niet genoeg. Samen vinden zij een geheimzinnige kist waar een sleutel op zit. Uit die kist blijkt muziek te komen. Hier begint een spannend verhaal waarin ook de kinderen zelf actief mee doen om antwoorden te vinden op de muziekvragen die de Koning moet oplossen.

De 24 professionele musici uit het symfonieorkest leren de kinderen muziekklanken onderscheiden en 17 verschillende instrumenten benoemen die in deze productie bespeeld worden. De Koning vraagt de kinderen ook hem te helpen met dirigeren.

De uitvoerenden zijn de musici van Het Zeeuws Orkest met tien strijkers, gitaar en basgitaar, hobo, hoorn, tuba, fagot, saxofoon, klarinet, dwarsfluit, trompet, trombone, slagwerk en piano. Daarbij zijn de dirigent, de Koning en de Lakei de hoofdrolspelers.

Als afsluiting volgt de “Instrumentenparade”, waar kinderen zelf een instrument kunnen uitproberen. Een feest voor de kinderen en een aanmoediging zelf muziek te gaan maken.

In dit artikel een kleine impressie van een voorstelling die eerder plaatsvond in theater de Mythe in Goes.

Het Zeeuws Orkest

Permanente verlichting vlaggenmasten Uncle Beach

Uncle Beach in Vlissingen vormt het hart van de herdenking van onze bevrijding. Het strandje bij de Oranjemolen kreeg die codenaam van onze bevrijders, die met veel moed en onder barre omstandigheden en zware beschietingen op 1 november 1944 overstaken vanuit Breskens. Twee dagen later, na het veroveren van het hoofdkwartier (voormalig hotel Britannia), gaf de bezetter zich over. Sinds 1952 staat er een monument om de 69 mensen die sneuvelden tijdens deze bevrijding te gedenken.

Bij het monument op Uncle Beach staan 4 vlaggenmasten opgesteld, te weten voor Canada, Groot Brittannië, Frankrijk en Nederland. Op 22 december 1980 is de zogenaamde vlaginstructie vastgesteld. Deze schrijft voor dat een vlag niet in het donker buiten hangt, uit respect voor de vlag. Het is echter wel toegestaan om de vlag ’s nachts te laten hangen indien deze van twee kanten verlicht wordt. De Stichting Oorlogsjaren in Vlissingen heeft het initiatief genomen om permanente verlichting te plaatsen bij de 4 masten, zodat de vlaggen dag en nacht kunnen blijven hangen.

Uncle Beach verlichting

Op 25 februari 2022 is de verlichting onthuld tijdens een korte ceremonie. Er is een korte video-impressie (4:21) van te zien op Youtube.

Vanwege de familiale connectie die het Familiefonds Hurgronje heeft met zowel Canada als Engeland, hebben de Administrateuren besloten de verlichting bij de Canadese en Engelse vlag te sponsoren.

Stadstekenaars Middelburg

Middelburg heeft een primeur: sinds eind januari is de stad maar liefst twee stadstekenaars rijk.

Twee jury’s van de Stichting Teeken Akademie Middelburg hebben zich uitgesproken. In de categorie stadstekenaar-liefhebber (16 inzendingen) is Christien van Driel gekozen, en in de categorie stadstekenaar-beroepskunstenaar (15 inzendingen) viel de keuze op Boris Peeters.

De verkozen stadstekenaars gaan een jaar lang Middelburg op eigen wijze verbeelden volgens hun ingeleverde plannen. Op de website en via social media zal regelmatig verslag worden gedaan van de vorderingen.

Stadstekenklas

Behalve deze twee stadstekenaars zijn er tevens twee “stadstekenklassen” benoemd: vwo/tto klas 2 van CSW Van de Perre, de klas van docent Lianne Scheers en groep 6 van juf Marjan Rouw van basisschool het Talent. Zij volgen lessen, gemodelleerd naar het tekenonderwijs anno 1800: eerst naar prent, dan naar pleister en afsluitend naar model. Het project loopt tot de zomervakantie 2022.

Stichting Teeken Akademie

Op 11 november 1778 werd, op de zolder van de Middelburgse Waag het Teeken Collegie geopend.
Saillant detail: op de Naamlijst Intekenaren 1778 voor het Teeken Collegie worden als honoraire leden van de stad Middelburg twee voorouders van de familie Boddaert genoemd.
Vanaf 1787 ging het Teeken Collegie verder onder de naam Teeken Akademie. De Akademie verzorgde tekenonderwijs zoals dat destijds gebruikelijk was.

Als thema stond de mens centraal, want die werd gezien als het meest complexe levende wezen om te tekenen en daardoor de meeste oplettendheid vroeg. Promotie naar een hogere klasse geschiedde pas als de vaardigheden voldoende onder de knie waren.

Op 7 mei 1979 werd de Stichting Teeken Akademie opgericht. Hierin zijn sindsdien alle activiteiten van de vroegere Teeken Akademie ondergebracht. Doel van de stichting is het bevorderen van de teken-, schilder- en bouwkunde in de provincie Zeeland, onder meer door de belangstelling van de voortbrengselen van deze kunsten te stimuleren.

Voor meer informatie: zie de website van de Stichting Teeken Akademie.

Het Familiefonds Hurgronje heeft een financiële bijdrage geleverd aan de totstandkoming van het project Stadstekenaars Middelburg.

Museum Scheldewerf behouden!

Sinds 2009 bevindt Museum Scheldewerf zich in een villa naast de oude Machinefabriek op het voormalige scheepswerf terrein van KMS de Schelde in Vlissingen. In 1918 is de villa gebouwd als Verbandkamer. De eerste bedrijfsgeneeskundige dienst van Nederland was hierin gevestigd. Verschillende voorwerpen in de voormalige behandelruimte getuigen nog van die tijd.

Begin jaren zestig verhuisde de bedrijfskundige dienst naar nieuwbouw aan de overkant van de straat. Daarna heeft de villa nog tot 1997 dienst gedaan als kantoor voor de ondernemingsraad en vakbonden. In de zomer van 2009 zag de Stichting Scheepsbouwgeschiedenis Vlissingen het levenslicht. De Gemeente Vlissingen stelde de Verbandkamer beschikbaar (bruikleen) voor de vestiging van het museum dat door de stichting wordt onderhouden.

Het museum toont de imposante, meer dan 100-jarige geschiedenis van scheepswerf De Schelde aan de hand van voorwerpen, documentatie en mediapresentaties. Naast de vaste collectie biedt het jaarlijks wisselende exposities en lezingen. Voor de leerlingen van het basis- en voortgezet onderwijs worden interessante excursies georganiseerd.

De vrijwilligers van de stichting verzorgen groepsrondleidingen in het Museum en de directe omgeving, soms gecombineerd met de Zonnetrein, museumschip De Mercuur en Panorama Walcheren. Museum Scheldewerf is tevens fietscafé, een belangrijke voorziening voor toeristen.

In 2021 kwam er een einde aan de bruikleen. De Gemeente Vlissingen wilde het gebouw verkopen aan de Stichting voor een bedrag van 100.000 euro. Na een intensieve periode van fondsenwerving is op 1 januari 2022 het gebouw eigendom geworden van de stichting. Daarmee is het museum behouden voor de toekomst.

Het Familiefonds Hurgronje heeft een financiële bijdrage geleverd voor de aankoop van het gebouw.

Acht eeuwen Zierikzee in fraai boek vastgelegd

Achthonderd jaar geleden ontving Zierikzee stadsrecht. De precieze datum is niet bekend, maar het is zeer aannemelijk dat het stadsrecht werd verleend door graaf Willem I kort voor zijn dood op 13 april 1222. Zierikzee mag zich dus achthonderd jaar stad noemen. Daarom is op zaterdag 6 november een nieuw overzichtswerk van zijn geschiedenis verschenen.

Het boek brengt de geschiedenis van Zierikzee in beeld vanaf de eerste sporen van een vroegmiddeleeuws abdijgoed op het toen nog onbedijkte Schouwen en volgt de ontwikkeling van de nederzetting, die uitgroeide uit tot een machtscentrum en een belangrijke haven- en handelsplaats. In het eerste deel van het boek (periode tot 1550) zien we hoe de handel en nijverheid, het stedelijk bestuur, de rol van de gilden en het kerkelijk en cultureel leven zich in de middeleeuwen ontwikkelden. In het tweede deel (1550-1795) volgen we Zierikzee in een periode van ingrijpende politieke en religieuze veranderingen. De stad ging een nieuwe bloeitijd in met een florerende koopvaardij en visserij. Vanaf het midden van de achttiende eeuw zette een economische neergang in, maar ondanks alles probeerde Zierikzee haar status als tweede stad van Zeeland te behouden.

In de twee eeuwen waarover het laatste deel gaat (1795-1996) kampte de stad met economische malaise, rampen en oorlogen. Aan de orde komen de maatregelen die werden genomen ter stimulering van de economie, het functioneren van de armenzorg en nieuwe industriële activiteiten. Ook zien we hoe het isolement van Zierikzee en Schouwen-Duiveland eerder toe dan af leek te nemen. Met het in de twintigste eeuw opkomende toerisme profiteerde Zierikzee opnieuw van zijn ligging aan het water. De vele eeuwenoude panden die voor de slopershamer gespaard waren gebleven, zetten de stad tot op de dag van vandaag luister bij. Het jaar 1996 vormt het eindpunt van deze geschiedschrijving. Zierikzee hield toen als zelfstandige gemeente op te bestaan en ging deel uitmaken van de gemeente Schouwen-Duiveland.

Aan het boek werkten tien auteurs mee; ieder zijn zij specialist op het gebied waarover zij schrijven. De redactie was in handen van Jeanine Dekker en Huib Uil. Ineke van den Broek verzorgde de beeldredactie. De eerste exemplaren van “Zierikzee, acht eeuwen stad” zijn zaterdagmiddag 6 november tijdens een feestelijke bijeenkomst in het Stadhuismuseum in Zierikzee uitgereikt aan de burgemeester van Schouwen-Duiveland, Jack van der Hoek, en aan de commissaris van de Koning in Zeeland, Han Polman.

Het boek is in alle Zeeuwse boekhandels verkrijgbaar. De verkoopprijs bedraagt € 34,95. Zierikzee, acht eeuwen stad wordt uitgegeven door Het Paard van Troje en is tot stand gekomen in samenwerking met de Stichting Historisch Onderzoek Zeeland. Het Familiefonds Hurgronje heeft een financiële bijdrage geleverd om de publicatiekosten te dekken.

Dit artikel is met toestemming overgenomen van Wereldregio.nl