Première tijdens Film by the Sea
Op zondag 13 september gaat tijdens Film by the Sea in Vlissingen de jeugdfilm Valk – De kracht van water in première. De film vertelt het verhaal van de twaalfjarige Valk, die tijdens een spannend avontuur ontdekt wat er in 1944 op Walcheren is gebeurd. Daarmee brengt de film een belangrijke, maar bij veel jongeren nog onbekende episode uit de Zeeuwse geschiedenis op een toegankelijke manier tot leven.
De film is gebaseerd op het gelijknamige jeugdboek van de Middelburgse schrijfster Catalijn van Wijk. Zij schreef het boek vanuit haar ervaring als docente Nederlands aan CSW Van de Perre. Het viel haar op dat veel leerlingen nauwelijks wisten wat de inundatie van Walcheren inhield, terwijl het een ingrijpende gebeurtenis is in de geschiedenis van het eiland waarop zij zelf wonen en opgroeien.
Van jeugdboek naar film
Inmiddels is het verhaal verfilmd door de Zeeuwse filmmaakster Daphne Koelma. Zij regisseerde de film en schreef het scenario samen met Catalijn van Wijk. Adrie Boxmeer is uitvoerend producent.
Het boek werd bij de verschijning enthousiast ontvangen. Tijdens het schrijfproces las Van Wijk het verhaal voor aan leerlingen. Hun reacties waren opvallend positief: de kinderen leefden sterk mee met Valk en wilden steeds verder lezen. Ook na de publicatie kwamen veel enthousiaste reacties van jonge én volwassen lezers.
Die belangstelling vormde mede de basis voor het idee om het verhaal naar het witte doek te brengen.
Een spannend verhaal over de inundatie
In het verhaal is de twaalfjarige Peter, bijgenaamd Valk omdat hij zo scherp kan zien, de hoofdpersoon. Tijdens de meivakantie mag hij vanuit de visserijhaven van Vlissingen mee op de kotter Jannetje Maria. Hij wil ontdekken of de visserij iets voor hem is.
Al op de eerste dag gebeurt er iets onverwachts: de bemanning haalt een oude Engelse vliegtuigbom uit zee. De bom moet door de Explosieven Opruimingsdienst Defensie onschadelijk worden gemaakt.
Terwijl het schip op zee wacht, vertelt de schipper Valk waarom er nog altijd zoveel bommen voor de Zeeuwse kust liggen. Hij hoort voor het eerst over het bombarderen van de dijken van Walcheren tijdens de Slag om de Schelde. Door de gaten in de dijken stroomde het zeewater het eiland binnen en kwam uiteindelijk ongeveer tachtig procent van Walcheren onder water te staan.
Voor Valk gaat daarmee een wereld open waar hij tot dan toe niets van wist.
Op ontdekkingsreis door Walcheren
Zijn nieuwsgierigheid brengt Valk op een ontdekkingsreis langs het eiland. Hij wil weten wat er precies is gebeurd en ontmoet onderweg verschillende mensen die ieder vanuit hun eigen perspectief vertellen over de oorlog en de inundatie.
Zo bezoekt hij museum Het Polderhuis in Westkapelle, waar hij spreekt met een hoogbejaarde Britse vlieger die destijds betrokken was bij het bombarderen van de Walcherse dijken.
Bij het inundatiemonument in Vlissingen ontmoet hij een Duitse toerist die op zoek is naar de plek waar zijn grootvader tijdens de oorlog was gelegerd. Ook ontmoet Valk een oudere vrouw, bijgenaamd Oma Babbelaer, die als meisje in oktober 1944 met haar familie voor het stijgende water uit haar boerderij moest vluchten.
Ook in de klas komt de geschiedenis tot leven. Valks geschiedenisdocent zorgt ervoor dat diens oom Anton over de inundatie en de periode daarna komt vertellen. Zijn verhaal over een na de oorlog gevonden kistje met onder meer handgranaten en bloedkoralen voegt opnieuw een spannend stukje geschiedenis toe aan de ontdekkingsreis van Valk.
Zo ontstaat een verhaal waarin avontuur en geschiedenis voortdurend met elkaar verbonden zijn.
Geschiedenis voor een jong publiek
Valk – De kracht van water richt zich op kinderen van ongeveer 10 tot 14 jaar. De makers willen hen op een aansprekende manier kennis laten maken met de geschiedenis van hun eigen provincie. Niet als een geschiedenisles, maar als een spannend en herkenbaar verhaal waarin een leeftijdgenoot op onderzoek uitgaat.
Juist die vorm maakt het mogelijk om een gebeurtenis die voor veel jongeren onbekend is, dichtbij te brengen. Valk ontdekt niet alleen wat er bijna tachtig jaar eerder op Walcheren is gebeurd, maar ziet ook hoe die geschiedenis nog altijd zichtbaar is in het landschap en voortleeft in de verhalen van mensen.
Een Zeeuwse productie
De film wordt gedragen door een team met sterke Zeeuwse wortels. Regisseuse Daphne Koelma is al jaren actief in de filmwereld en was eerder onder meer verantwoordelijk voor de korte speelfilm De wensmoeder. Catalijn van Wijk schreef het oorspronkelijke boek en werkte mee aan het scenario. Adrie Boxmeer, voormalig journalist van onder meer de NOS en Omroep Zeeland, is uitvoerend producent.
Ook vanuit Zeeland is bij de productie ondersteuning geboden. De Zeeland Film Commission verleent namens de provincie logistieke ondersteuning. Daarnaast hebben verschillende historische locaties hun medewerking toegezegd, waaronder Het Polderhuis in Westkapelle, het Bevrijdingsmuseum Zeeland en Stichting Bunkerbehoud.
Het project wordt ondersteund door een Comité van Aanbeveling, met daarin Hans Sakkers en Tobias van Gent, auteurs van het standaardwerk Slag om de Schelde 1944, en Barbara Oomen, voorzitter van het College van Bestuur van HZ University of Applied Sciences.
Film met een educatieve rol
De film moet niet alleen in de bioscoop te zien zijn. Film by the Sea heeft de intentie uitgesproken Valk – De kracht van water ook op te nemen in het educatieve programma. Daarmee kunnen scholieren uit de hele provincie de film klassikaal bekijken.
Bij de vertoningen kan gebruik worden gemaakt van speciaal ontwikkeld lesmateriaal voor onder meer geschiedenis, maatschappijleer, Nederlands en culturele en kunstzinnige vorming. Ook gesprekken van de makers en eventueel acteurs met leerlingen behoren tot de mogelijkheden.
Daarnaast heeft Omroep Zeeland de intentie uitgesproken de film op een later moment uit te zenden.
Bijna tachtig jaar later op het witte doek
Na een productieperiode van anderhalf jaar is het moment nu dichtbij. Op zondag 13 september 2026 gaat Valk – De kracht van water tijdens Film by the Sea in Vlissingen officieel in première. De voorstelling begint om 15.00 uur in zaal 4XL van Pathé Vlissingen.
Met Valk – De kracht van water krijgt een belangrijk hoofdstuk uit de Zeeuwse geschiedenis een nieuw publiek. Door de ogen van een nieuwsgierige twaalfjarige jongen wordt de inundatie van Walcheren niet alleen verteld, maar beleefbaar gemaakt. Een geschiedenis die voor veel jongeren nog onbekend is, komt zo letterlijk en figuurlijk tot leven op het witte doek.
Het Familiefonds Hurgronje heeft een financiële bijdrage geleverd aan de totstandkoming van deze film.
0 comments